Daily Stoic #96: Tin tưởng nhưng phải xác thực

Đầu tiên, đừng để những tác động của ấn tượng ban đầu làm lu mờ lý trí. Nói với chúng rằng ” gượm đã, để tôi xem bạn là ai và bạn từ đâu tới, kiểm tra chút nhé…”

EPICTETUS, DISCOURSES, 2.18.24

Một trong những điều kỳ diệu của tâm trí chúng ta là khả năng thấu hiểu và phân loại một cách nhanh chóng. Như Malcom Gladwell đã viết trong cuốn Blink, chúng ta không ngừng đưa ra những quyết định chớp nhoáng dựa trên những kinh nghiệm lâu năm và kiến thức cũng như dùng chính nó để đưa ra các thành kiến, định kiến và giả thiết, Rõ ràng, một cái cho ta sức mạnh khổng lồ còn cái khi là một yếu điểm tồi tệ.

Ta dường như chẳng mất gì khi dừng 1 nhịp để cân nhắc cho những suy nghĩ của chính ta.
Nó có thật là tệ vậy không?
Tôi có thực biết rõ về người này?
Tại sao lại có những cảm xúc mãnh liệt như lúc này?
Lo lắng có làm mọi việc đỡ tệ đi không?
Điều này có gì đặc biệt không?

Bằng việc đặt những câu hỏi như vậy – đưa những ấn tượng đến với ta vào diện cách ly để xem xét trước khi đón nhận nó như Epictetus đã gợi ý – lý trí của ta sẽ ít bị lu mờ bởi chúng hay tiếp tục đưa ra những quyết định sai lầm, thiên lệch. Chúng ta vẫn được tự do để sử dụng bản năng những hãy luôn luôn – như một câu tục ngữ Nga – “Tin tưởng nhưng phải xác thực”.

Bài viết khác

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *